Pendermaan organ atau tisu adalah proses memindahkan organ dan tisu daripada penderma yang masih hidup atau yang telah meninggal dunia kepada pesakit yang mengalami kegagalan organ pada tahap akhir.

Pemindahan organ (transplan) merupakan kaedah rawatan yang terbukti berkesan dan dapat menyelamatkan nyawa pesakit manakala transplan tisu dapat membaikpulih kehidupan pesakit. Pemindahan organ tidak akan berlaku sekiranya tiada penderma.

Di Malaysia, hanya penderma yang meninggal dunia secara mati otak sahaja yang boleh mendermakan organ dan tisu. Manakala penderma yang meninggal dunia secara biasa (jantung terhenti) hanya boleh mendermakan tisu.

Proses perolehan organ melibatkan pembedahan yang dijalankan oleh pasukan pakar bedah secara steril (sucihama). Proses ini dilakukan dan dipastikan tidak akan menyebabkan sebarang kecacatan kepada tubuh badan penderma. Selepas pendermaan dijalankan, luka pembedahan akan dijahit dengan sempurna.

Pendermaan organ dan tisu boleh dijalankan di kebanyakan hospital kerajaan dan swasta.  Bagi individu yang meninggal di rumah, hanya pendermaan mata boleh dijalankan.

Organ dan Tisu Yang Boleh Didermakan

Soalan Lazim

Adakah pendermaan organ dan tisu akan mencacatkan jenazah?

Proses pendermaan organ dan tisu tidak akan menjejaskan rupa dan tubuh jenazah. Pengebumian boleh dijalankan seperti biasa.

Adakah semasa bedah siasat (postmortem), organ dan tisu akan diambil untuk tujuan transplan tanpa pengetahuan waris?

Tidak. Proses bedah siasat dan pendermaan organ adalah dua proses yang berbeza sama sekali. Proses pengambilan organ dan tisu untuk tujuan transplan hanya boleh dilakukan setelah mendapat kebenaran bertulis daripada waris dan mesti dijalankan secara steril yang berbeza daripada proses bedah siasat.

Adakah agama Islam membenarkan pendermaan organ?

Ya. Majlis Fatwa Kebangsaan di Malaysia telah memfatwakan pendermaan organ sebagai ‘HARUS’ sejak tahun 1970. Bahkan, di negara-negara Islam lain seperti Mesir, Arab Saudi, Iran dan Pakistan, umat Islam dibenarkan berikrar serta mendermakan organ atau tisu mereka mengikut syarat-syarat yang ditetapkan.

Adakah sebagai pengikrar pendermaan organ, rawatan semasa saya di hospital akan terjejas?

Rawatan hospital tidak akan terjejas. Bahkan rawatan terbaik tetap diberikan kepada semua pesakit tanpa mengira sama ada pesakit tersebut merupakan pengikrar penderma organ atau  pun tidak.

Adakah semua organ daripada pengikrar akan diambil setelah meninggal dunia?

Tidak semestinya. Pendermaan organ akan dilakukan berdasarkan kriteria berikut:

  1. Hanya organ dan tisu yang diizinkan oleh ahli keluarga;
  2. Organ dan tisu itu masih berfungsi dan boleh digunakan selepas kematian;
  3. Ada penerima sesuai yang menunggu.